De 11 grootste misverstanden over beurzen

1. Beurzen zijn alleen voor hoogbegaafden

Veel middelbare scholieren denken dat dit zo is. Daardoor zien ze af van een aanvraag. Maar die aanname klopt niet. Er zijn veel organisaties die beurzen toekennen, en slechts een klein deel doet dat op basis van uitzonderlijke studieprestaties.

De meeste hanteren andere criteria om een kandidaat te kiezen. Dat kan van alles zijn, van het beroep van je vader tot je woonplaats. Het beste advies: bekijk zorgvuldig de selectiecriteria van de beurzen die je interesseren.

2. Er zijn niet veel beurzen beschikbaar

De grote beursverstrekkende organisaties zijn het bekendst. Daardoor krijgen ze de meeste aanvragen. Maar er zijn in de hele EU duizenden organisaties die beurzen toekennen aan studenten of promovendi. En veel ervan hebben juist te weinig kandidaten: meer dan 90% van de studenten dient een aanvraag in bij minder dan 1% van de fondsen.

Als je niet onderzoekt wat er allemaal is, weet je niet of er iets bij jouw situatie past.

3. Je moet maatschappelijk betrokken zijn

Ook dit misverstand komt vaak voor, omdat het bij sommige grotere organisaties het belangrijkste selectiecriterium is. Maatschappelijke betrokkenheid is weliswaar een criterium bij sommige beurzen, maar er zijn er net zoveel waar het geen rol speelt. Je kunt dus ook een beurs krijgen als je nog geen vrijwilligerswerk doet.

4. De financiering is niet genoeg

Het bedrag aan beschikbare financiering verschilt sterk per beurs. De bedragen lopen uiteen van een eenmalige uitkering van een paar honderd euro tot maandelijkse betalingen van rond de € 2.000. Voor promovendi ligt de beschikbare financiering doorgaans veel hoger – promotiebeurzen liggen bijvoorbeeld meestal tussen de € 1.300 en € 2.000 per maand, waarbij sommige programma's vanaf het wintersemester 2025/26 tot € 1.750 per maand uitkeren (basisbeurs plus onderzoekstoelage).

Sommige organisaties kennen gedeeltelijke beurzen toe, maar laten je wel toe een tweede beurs of lening af te sluiten om het verschil aan te vullen. Of je kunt een bijbaan nemen. Houd er echter rekening mee dat het combineren van beurzen vaak beperkt is: veel verstrekkers hanteren een "geen dubbele financiering"-regel, wat betekent dat je niet twee volledige beurzen tegelijk kunt ontvangen. Gedeeltelijke beurzen zijn vaker te combineren, maar controleer altijd de specifieke regels van elk programma voordat je een aanvraag indient (zie ook misverstand 11 hieronder).

5. Het kost veel tijd en de uitkomst is onzeker

Vroeger was het lastig om passende beurzen te vinden. Je moest verschillende bronnen gebruiken, waarvan er veel onvolledig waren.

Een profiel aanmaken op european-funding-guide.eu kost daarentegen maar een paar minuten. Zodra dat gedaan is, krijg je een overzicht van de beurzen die bij jouw profiel passen. Dat scheelt je veel zoekwerk.

6. Een beurs aanvragen duurt te lang

In werkelijkheid zijn veel aanvraagprocedures eenvoudig. Vaak gaan ze per e-mail en vragen ze minder informatie dan een sollicitatie. En als het lukt, kun je je op je studie concentreren in plaats van je zorgen te maken over je financiën. In dat licht valt de tijd die een aanvraag kost reuze mee.

Toch zijn er beurzen die meer vragen, zoals referenties of een uitgebreid cv. In onze rubriek over aanvraagformulieren vind je advies en informatie over hoe je je aanvraag snel voorbereidt.

7. Er zijn veel aanvragers, dus mijn kansen zijn klein

Veel studenten vragen de grootste en bekendste beurzen aan, omdat die de meeste aandacht krijgen.

Maar kleinere organisaties klagen vaak dat ze te weinig kandidaten krijgen. Als je je resultatenlijst op european-funding-guide.eu doorloopt, vind je beurzen met minder concurrentie.

De cijfers bevestigen dat: bij de grote, bekende talentenfondsen liggen de slagingspercentages doorgaans rond de 10%, met een stevige selectieprocedure in meerdere rondes, inclusief uitgebreide cv's, deskundigenreferenties en meerdaagse assessments. Kleinere, minder bekende fondsen vragen vaak alleen een cv en een motivatiebrief, en omdat ze veel minder aanvragers trekken, kan je realistische slagingskans aanzienlijk hoger liggen. Breder zoeken bij kleinere verstrekkers is vaak de meest effectieve manier om je kansen te vergroten.

8. Ik moet het nodig hebben om een beurs te krijgen

Ook dit misverstand komt vaak voor onder studenten en weerhoudt velen van een aanvraag. Maar de selectiecriteria voor beurzen verschillen enorm. Sommige bestaan om studenten te helpen die het het hardst nodig hebben, maar andere hebben andere doelen. Een beurs kan bijvoorbeeld een bepaald beroep willen stimuleren, of studenten uit een specifieke regio willen steunen. Het beste advies: verschaf jezelf een overzicht van alle beschikbare beurzen, ook als je uit een welgestelde achtergrond komt.

9. Beurzen worden alleen aan het begin van een opleiding toegekend

Er zijn veel beurzen die specifiek worden toegekend aan studenten met een diploma. Maar voor de meeste organisaties is de fase van je studie niet relevant. Het loont dus om je in beurzen te verdiepen, ook als je in je laatste semester zit.

10. Beurzen zijn alleen voor levensonderhoud

Naast beurzen voor levensonderhoud zijn er ook beurzen voor boeken, geld, eigendom, reiskosten en drukkosten. Ook vind je collegegeldbeurzen en beurzen voor stages, naast andere vormen van ondersteuning. En veel organisaties bieden beurzen voor studie of stage in het buitenland, evenals voor taalcursussen, onderzoeksverblijven en verkenningsreizen. Er is dus voor bijna elke studentenbehoefte een beurs.

11. Beurzen zijn alleen voor bepaalde studierichtingen

Een ander wijdverbreid misverstand is dat beurzen alleen bestaan voor een handvol "prestigieuze" vakken. In werkelijkheid zijn er beurzen voor een enorme reeks disciplines en interesses. Naast algemene, vakonafhankelijke beurzen zijn er ook veel vakspecifieke programma's – voor bètavakken, economie, de kunsten, journalistiek, muziek en nog veel meer. Sommige beurzen worden door particuliere donoren opgezet om specifiek studenten in een bepaald vakgebied te steunen, en de criteria worden door de donor bepaald in plaats van gekoppeld aan topcijfers. Welk vak je ook studeert, het loont om breed te zoeken – de aansluiting tussen jou en de waarden en doelen van de toekennende organisatie telt net zo zwaar als je cijfers.